Türk edebiyatının başyapıtları arasında yer alan roman, yaramazlıklarından dolayı 'Çalıkuşu' lakabı takılan Feride'nin hayatını anlatıyor. Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu'nun sosyolojik ve ekonomik durumunu olduğu gibi gözler önüne seren eser; idealist, gururlu ve alımlı bir kadın olan Feride'nin, Kamuran ile yaşadığı aşkın hüzünlü bitmesinin acısıyla seneler boyu Anadolu'nun farklı illerinde öğretmenlik yapmasının hikâyesi.
Samsun Devlet Opera ve Balesi, sanatseverlerin bale eserlerinde duymaya alışkın olduğu klasik batı müziği yerine Türk sanat müziği motifleri kullanılan Çalıkuşu balesiyle, seyirciye kendini daha yakın hissedeceği bir atmosfer yaşattı.
Reşat Nuri Güntekin'in romanı Çalıkuşu, Merih Bahar Çimenciler'in koreografisiyle sahneye taşındı.
